إِنَّ أَوْلَى النَّاسِ بِإِبْراهِيمَ لَلَّذِينَ اتَّبَعُوهُ وَ هذَا النَّبِيُّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا آل عمران 68 نزديكترين و سزاوارترين مردم بابراهيم همانا كسانى هستند كه از او پيروى و متابعت عملى نموده و اين پيامبر و مؤمنين هستند . سپس حضرت فرمود . ولى و دوست محمد كسى است كه اطاعت خدا را بنمايد گرچه نسبتش با آن حضرت خيلى دور باشد . و دشمن محمد كسى است كه معصيت خدا كند گر چه از لحاظ نسبت خيلى نزديك به آن حضرت باشد . بيان در بيشتر نسخه‌ها اعلمهم ذكر شده ( داناتر ) ولى لفظ اعملهم ( عامل‌تر ) صحيح‌تر است همان طورى كه تتمه سخن حضرت گواه است ( چون در آيه شريفه كه براى شاهد كلام آورده است صحبت از متابعت و پيروى است ) نه از علم و دانائى مگر اينكه مقصود از اعلم علم كامل و توام با عمل باشد . 56 - نهج البلاغه . امير مؤمنان عليه السّلام فرمود . چه قدر فاصله و فرق است بين اين دو عمل ؟ - كارى كه لذتش ميرود و تبعات و آثار شومش باقى ميماند - و كارى كه رنج و زحمتش ميرود و اجر و پاداشش باقى ميماند . و فرمود . بر شما باد باطاعت آن خدائى كه هيچ گونه بهانه و عذرى كه جاهل بودم و نميدانستم پذيرفته نميشود . و فرمود . كسى كه متذكر و متوجه اين سفر طولانى باشد خود را آماده خواهد كرد . و فرمود . خداوند متعال اطاعت و عبادت را غنيمت و دستاورد زيركان قرار داده در همان حالى كه عاجزان و ناتوانان تفريط و در عمل كوتاهى مينمايند . و فرمود . بترس از اينكه خدا تو را در كنار معصيت و گناه ببيند و در كنار اطاعت تو را نبيند كه در نتيجه از زيانكاران خواهى شد و هنگامى كه قوى و نيرومند شدى قدرت و قوتت در انجام اطاعت الهى باشد و اگر ضعيف هستى از انجام و ارتكاب گناه ناتوان و ضعيف باش . و فرمود اعتماد و پشت‌گرمى به دنيا با آن وصفى كه آن معاينه ديده مىشود جهل و نادانى است و كوتاهى و مسامحه در عمل نيك با اينكه وثوق و اطمينان به پاداش هست . غبن و زيانكارى است . اعتماد و خوش‌بينى به كسى پيش از امتحان و آزمايش عجز و ناتوانى است . و فرمود : عمل خير را انجام دهيد و هيچ كار خوبى را كوچك و بىارزش نشماريد كه همان كوچكش بزرگ و اندكش زياد است و كسى نگويد كه فلانى براى انجام كار خير سزاوارتر است ( من كه چيزى ندارم و يا كسى نيستم پولدارها و قدرتمندها و ديگران بايد اين كارها را بكنند ) چنين نگوئيد كه به خدا سوگند چنين هم مىشود ( ديگران موفق به عمل خير ميشوند و در نتيجه تو محروم ميمانى ) چون خير و شر اهلى دارد پس آنچه كه از اعمال نيك و خير را ترك كنيد اهلش او را انجام ميدهد و همچنين اگر عمل بد و شرى را ترك كرديد اهلش او را انجام